Krachtwerkontour, part 2: City of challenges (2)

Sociologie en sociaal werk sluiten vaak op elkaar aan qua onderzoeksagenda en onderzoeksmethode. Sinds een aantal jaar wordt daarom een internationale conferentie georganiseerd over de aansluiting tussen deze twee disciplines. Gedurende het programma komt een grote diversiteit in sprekers aan bod, zowel in plenaire lezingen als in de vele workshops (zestien over twee dagen), waarmee ook de grote diversiteit aan onderzoek in dit gebied zichtbaar wordt. Onder de aanwezigen is een grote vertegenwoordiging vanuit de University of Southern California, de organisator, maar er zijn ook gasten van de Eastcoast en uit Engeland, Denemarken, Zweden en Duitsland. De HvA was met vijf deelnemers en twee workshoppresentaties goed vertegenwoordigd. Voor een volledig en overkoepelend verslag was het programma te omvangrijk en divers, daarom hier een selectie.

Eén van de plenaire lezingen wordt gegeven door John Brekke, professor bij het eerder genoemde Hamovitch center, over het ontwikkelen van een sociaal werk onderzoeksdiscipline. Hij onderscheidt twee kerndoelen van sociaal werk onderzoek: begrijpen waarom een situatie is zoals die is en hoe dit te veranderen. Dit sociaal werk onderzoek is per definitie complex, met synthetisch gebruik van theoretische disciplines en een pluralistische methodische aanpak. Hij bepleit daarom sociaal werk onderzoek daarom te positioneren als een technische, integratieve onderzoeksdiscipline, gerelateerd aan reëel bestaande vraagstukken, tegenover fundamentele disciplines (sociologie, psychologie, antropologie), die vaak verder af staan van praktische vraagstukken. Lawrence Palinkas wijst erop dat RCT onderzoek vaak weliswaar een hoge interne validiteit heeft (wordt gemeten wat gemeten moet worden) maar een lage externe validiteit. Binnen RCT onderzoek wordt externe factoren zoveel mogelijk uitgesloten, terwijl in de werkelijkheid deze juist wel van (grote) invloed zijn.

De tweede dag geeft Marilyn Flynn, decaan van de School of Social Work van de USC een plenaire lezing. Samen met de American Academy of Social Work and Social Work is zij bezig met het formuleren van de grand challenges van sociaal werk. De eclectische aard en de gefragmentariseerde aanpak maakt deze onderneming niet makkelijk en ook andere problemen steken de kop op. Veel van de de suggesties die gedaan worden zijn navelstarend (intern gericht), in jargon en overbekend. De uitdaging is juist om met nieuwe partners en in algemene termen dit aan te gaan, dan werkt het volgens de decaan het meest inspirerend. In algemene zin vindt zij sociaal werk innovatie langzaam, omdat altijd gezocht wordt naar consensus terwijl innovatie juist begint met mensen die van de gebaande paden afgaan. Zij bepleit daarom het binnenhalen van verstorende en uitdagende buitenstaanders die met een frisse blik naar het sociaal werk kijken. Het grand challenges project staat open voor bijdragen van iedereen, via deze link.

In één van de workshops houdt Hans Oh, onderzoeker aan de Columbia University, een pleidooi voor inzet onderzoek als middel om gemarginaliseerde groepen een stem te geven, onder verwijzing naar de functie van publieke sociologie. In een andere workshop, waar wij zelf ook een presentatie geven, ontmoeten wij USC onderzoeker Benjamin Henwood, die wij vorig jaar hebben leren kennen. Hij presenteert onderzoek naar de inzet van peer navigators in de matching tussen mensen met psychiatrische problemen en medische zorg. Het huidige onderzoek richt zich op peers die dit vanuit een reguliere organisatie doen, maar het project van Project Return wat hiervoor beschreven is wordt meegenomen in de volgende fase van het onderzoek. Tijdens de conferentie ontmoeten we ook zijn collega's Elizabeth Siantz en Erin Kelly, als respectievelijk phd-student en post-doc verbonden aan dit onderzoek. Dit project is gestart om dat mensen met geestelijke gezondheidsproblemen vaak een (veel) slechtere fysieke gezondheid hebben. Voorlopige uitkomst van dit onderzoek is dat deelnemers een betere gezondheid hebben, meer zelfstandigheid ervaren, minder naar de eerste hulp gaan en vaker preventief naar hun huisarts gaan. Naast directe één op één ondersteuning werken de peernavigators ook aan het selecteren van artsen die beter ondersteuning kunnen aan mensen die ook ggz-problemen hebben. Daarnaast is een antropoloog aangesteld om door participerende observaties te kijken waar het zorgaanbod op de eerste hulp verbeterd kan worden. Ook wordt gezocht naar ICT-oplossingen die zelfmanagement bevorderen. Probleem is wel dat het lastig is om de inzet van peers buiten het onderzoeksproject te financieren, terwijl ze duidelijk een aanvulling zijn op het reguliere aanbod. Tijdens de ontmoeting met Elizabeth blijkt dat zij in het verleden onderzoek heeft gedaan naar de opkomst van recovery-centers, met het Housing First Recovery Center waar wij vorig jaar waren als casus. Dit onderzoek is hier te lezen.

De avond na het congres gaan we eten met Charlie Kaplan en twee vrienden van hem, waaronder Dallas Swendeman, die onder andere onderzoek doet naar mogelijkheden om telefoon apps in te zitten als middel voor empowerment (door photo-voice en tools voor zelfmanagement). Terwijl we praten over zijn onderzoek en dat van ons en mogelijkheden om samen te werken, lopen we over Venice Beach. Overdag is dit een boulevard met toeristenwinkeltjes, rollerskaters en medinical marihuana, maar 's avonds blijkt dit een verzamelplek voor daklozen, die in een waar tentenkamp de nacht doorbrengen. Eén iemand zit in een rolstoel, met een deken over zijn hoofd getrokken, tegen de kou. Het contrast dus de absurde rijkheid van sommige Amerikanen, afgezet tegen de mensonterende armoede van vele anderen went nog niet.

Krachtwerkontour, part 2: City of hope (1)

Eén van de eerste dingen die we zien als we van het vliegveld Los Angeles International rijden zijn aankondigingen, aan palen en bomen geniet, met de mededeling: we buy houses for cash, dial.... De crisis brengt een nieuwe markt, met nieuwe winnaars en oude verliezers. Welkom in het land van de mogelijkheden.

We zijn in Californië voor Krachtwerkontour, part 2 (lees hier over part 1). In een overvol programma van negen dagen bezoeken we collega-universiteiten, innovatieve projecten en inspirerende mensen. De eerste helft van de week in Los Angeles, daarna in de Bay Area. In Los Angeles gaan we op bezoek bij Hacienda of Hope, the Village en Share. We nemen deel aan de 4th International conference on Social work and Sociology, waar we zelf onderzoek naar de inzet van ervaringsdeskundigheid presenteren. En we ontmoeten onderzoekers van het USC Hamovitch center for science in the human services, die onderzoek doen naar de inzet van ervaringsdeskundigen (peer navigators) binnen reguliere organisaties.

In de Bay Area gaan we opnieuw op bezoek bij PEERS, om te praten over verdere ontwikkeling van WRAP, en bij 2ndStory, die het afgelopen jaar veranderd zijn van structuur. Nieuwe ontmoetingen hebben we met CALSWEC en Laysha Ostrow. Oorspronkelijk zouden we ook het Bay Mandala project ontmoeten maar door persoonlijke omstandigheden aan hun kant is dat niet gelukt. Overkoepelende richten we ons op het krijgen van inspiratie, het vergelijken van de ontwikkelingen in praktijk en onderzoek in Californië met de Nederlandse situatie en het opzetten van samenwerkingsverbanden met universiteiten en andere organisaties.

We're not serving, you're not helpless
Ons eerste bezoek is aan de Hacienda of Hope, een onderdeel van de zelfhulporganisatie Project Return Peer Support Network en biedt kortdurende respijtopvang voor mensen in psychische crisis. De Hacienda is gevestig op een voormalige militaire campus, samen met andere sociale projecten, zoals een 'blijf van mijn lijf' huis, tijdelijke huisvesting voor daklozen en rehabilitatie projecten voor militaire veteranen. We ontmoeten

Janet, projectleider en Katrina en Scott, beide als peerworker betrokken bij de Hacienda. De Hacienda is één van drie projecten van de organisatie. Het eerste project is een outreach programma met meer dan 170 zelfhulp groepen op locatie. In het tweede project zoeken peer navigators aansluiting binnen reguliere geestelijke gezondheidszorg en medische zorg om de matching tussen zorgbehoeften en zorgaanbod te verbeteren.

In de Hacienda kunnen maximaal vier mannen en vier vrouwen verblijven, die om wat voor psychiatrische / psychosociale reden dan ook tijdelijk (3-5 dagen, met eventuele verlenging) niet thuis kunnen blijven. Tijdens hun verblijf kunnen ze op adem komen en een plan maken hoe met de situatie om te gaan. De peerworkers bieden zowel individueel als in groepen ondersteuning. Na het verblijf is er geen formele nazorg, maar mensen kunnen terugkomen om deel te nemen aan groepen of nog een keer een paar dagen logeren. Daarnaast worden door de hele county zelfhulpgroepen aan geboden. Binnen de voorziening wordt zoveel mogelijk een huiselijke sfeer nagebootst. Van gasten wordt ook verwacht dat zij hun normale huishoudelijke verrichtingen (schoonmaken, afwassen, koken, etc.) blijven doen, of, in een enkel geval leren. 'We're not a hotel, we're not serving, you're not helpless'. Binnen de Hacienda is gelijkwaardigheid een belangrijke basiswaarde, al is het soms een uitdaging in het werken met mensen die een speciale rol willen (zowel gasten als medewerkers). Met een beroep op verantwoordelijkheid en gemeenschappelijk belang wordt dit meestal opgelost. Medewerkers proberen te onthouden dat 'every moment can be a teachable moment about the other person and about myself'.  

Van medewerkers van Project Return wordt verwacht dat zij voldoen aan reguliere arbeidsomstandigheden (op tijd komen, niet te vaak ziek, etc.). Als dit een probleem is wordt gekeken wat dan wel mogelijk is (minder werken, op andere tijden werken, etc.). Medewerkers krijgen een peer advocacy training, waarin gewerkt wordt vanuit vier fasen in herstel: hoop opbouwen, empowerment, verantwoordelijkheid en het (her-) nemen van sociale rollen, 'something meaningfull to wake up to'. In de training wordt aandacht besteed aan het bieden van ondersteuning, het verwerven en aanbieden van wellness-support, omgaan met ingewikkeld gedrag. Deze training is vijf weken fulltime. Op dit moment wordt gewerkt aan een staatsbrede certificering van peer support, zodat ook financiering makkelijker wordt. 

Naast directe ondersteuning werkt Project Return ook aan andere verbetering, bijvoorbeeld door het verspreiden van waterbestendige medical ID bracelets, waarop mensen hun medische info kunnen plaatsen. Hierbij gaat het om allergieën, medicijnengebruik en dergelijke maar ook om advanced directives, zoals bijvoorbeeld de Crisiskaart. Handig voor mensen die veel verplaatsen of moeite hebben om papieren te bewaren. Project return doet ook actief mee aan de Mental Health Awareness Month, dus de rest van de week hebben wij met een groen lintje ter ondersteuning rond gelopen. Daarnaast organiseren ze vier filmavonden, met o.a. Silver Linings Playbook en Lars and the real girl (beiden overigens zeer aan te bevelen).

Een kenmerk wat veel peerrun organisaties (wereldwijd) delen is de gastvrije opstelling en inrichting. We hadden een bezoek van een uur gepland, maar zijn uiteindelijk meer dan vier uur daar geweest, pratend met medewerkers, gasten en elkaar. Zonder twijfel een plek om op adem te komen en te reflecteren op het leven.

Startbijeenkomst Implementatie Wmo-werkplaats Amsterdam

Op 12 juni is een officiële start gemaakt met de implementatiefase van de Amsterdamse Wmo- werkplaats, onderdeel van het lectoraat Outreachend werken en Innoveren. Zo’n zeventig cliënten, lectoren, ervaringsdeskundigen, professionals, teamleiders, docenten, onderzoekers, managers, wethouders en gemeenteambtenaren kwamen bijeen op de Hogeschool van Amsterdam. Ze dachten mee over een succesvol verloop van de ontwikkelingstrajecten en scholingen die voor gebiedsgericht outreachend werken en herstelgericht outreachend werken op stapel staan. Het doel van de middag was om kennis met elkaar te maken en kennis uit te wisselen, plannen te presenteren en te komen tot een samenwerkingsovereenkomst.

Het programma werd geïntroduceerd door Astrid Philips, als ervaringsdeskundige verbonden aan de Amsterdamse Wmo-werkplaats. Vervolgens gaf lector Martin Stam een kort beeld van de achtergrond van de Wmo-werkplaats, waarbij hij het BIOS – principe en het trialogisch leren naar voren bracht. Martin betoogt dat cocreatie de manier is om samen te werken en tot veranderingen in het sociaal domein te komen, waarbij vanuit ‘onzeker weten’ gezamenlijk gezocht wordt naar oplossingen. Het gaat over parallel leren en ontwikkelen op verschillende niveaus in organisaties, gemeentes en wijken. Dit proces kan alleen vorm krijgen van binnenuit (B), op inductieve wijze (I), van onderop (O) en samen (S). 

Seth Albarda, teamleider van Samen DOEN Zuid, schetste enkele spanningen in het trialogisch leren en cocreëeren in de wijk, als het gaat om samenwerking tussen informele en formele krachten. Hoe doe je dat als professional? Het benutten van vrijwilligers en netwerken van burgers kan erg effectief zijn. Maar daar speelt de vraag hoe ver je erin kan gaan, tot waar de verantwoordelijkheid gaat. Daar ligt een uitdaging. Neel Schouten, manager bij GGZ Ingeest sprak over professionele distantie, hoe de professional van vroeger geleerd werd om afstand te houden en zo min mogelijk van zichzelf te laten zien. Ervaringsdeskundigen werden niet gehoord. Tijden zijn inmiddels veranderd. Nu wordt er gesproken over een open houding van de professional, die het dialoog aan kan gaan, verbindingen kan leggen en niet teveel aan lijsten of formats vasthoudt. Behandelingen zouden integraal moeten zijn, dus kennis uitwisselen is daarbij van groot belang. Neel sloot af met de boodschap dat herstel universeel is: iedereen werkt aan zijn eigen ontwikkeling van autonomie en zelfvertrouwen. Daarvoor moeten we blijven praten en onderzoeken. Laura Koeter, opleidingsmanager van de opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening betoogde dat door de veranderingen in de praktijk het onderwijs en onderzoek ook aan verandering onderhevig is. De Wmo-werkplaats probeert hier op een co-creatieve manier aan bij te dragen: studenten, docenten, ervaringsdeskundigen,professionals en onderzoekers, samen zoeken ze naar handvatten.

Daarna werd het aangaan van de samenwerking op een bijzondere manier vastgelegd. Carolien de Jong (onder andere verbonden aan de HvA) presenteerde een groot wit schildersdoek met de tekst‘Wij doen mee. Implementatie Wmo-werkplaats Amsterdam’. Aan het einde van de bijeenkomst was het doek gevuld met handtekeningen, niet per se namens de organisaties, maar van alle betrokkenen in persoon, een (co)creatief bewijs voor samenwerking naar het Ministerie van VWS (opdrachtgever Wmo werkplaatsen).

In de tweede helft van de bijeenkomst gingen de groepen voor herstelgerichte implementatie en gebiedsgerichte implementatie uit elkaar. De partners van namen kennis van elkaars implementatietrajecten. Gebiedsgericht werken richt zich erop het samenspel en de samenwerking tussen formele en informele zorg en welzijn te ontwikkelen. Daarom starten de Hogeschool van Amsterdam, de Vrijwilligersacademie, Stadsdeel Zuid en het ministerie van VWS een ontwikkeltraject. Hieraan nemen mensen uit teams van SamenDOEN en Om het Kind deel, evenals mantelzorgers, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen, beleidsmensen van het stadsdeel en onderzoekers van de HvA en trainers van de VA.

Herstelgerichtwerken richt zich op het bevorderen van de inzet van ervaringsdeskundigheid en het ondersteunen van zelfmanagement en herstel. Dit door voorlichting en deskundigheidsbevordering voor professionals en beleidsmedewerkers, het stimuleren van samenwerking tussen ontwikkelaars en ervaringsdeskundigen en het verkennen van mogelijkheden om ook buiten de GGZ en verslavingszorg aansluiting te vinden. Ook binnen de HvA worden initiatieven genomen en ondersteund om studenten hiermee kennis te laten maken en studenten met eigen ervaring ondersteuning te bieden. Tot slot wordt ook gewerkt aan onderwijsinnovatie via het Tandem Ontwikkel Traject (TOT), waarbinnen docenten/trainers en ervaringsdeskundigen samenwerken aan nieuwe onderwijsvormen- en inhouden waarbij ervaringskennis en professionele kennis gelijk op trekken en gecombineerd worden.

Tijdens de borrel achteraf bruist de zaal, van oude- en nieuwe bekenden die elkaar weer zien en mooie plannen die gemaakt worden om de implementatie van het outreachend werken te bevorderen. 

Verhalen van de straat, de film

Enkele weken geleden was in een uitverkocht Badhuistheater de Verhalenshow van de straat, de afronding van het project 'Verhalen van de straat'. Eerder verschenen op deze site al twee impressies van deze avond. Nu is ook de videoregistratie die gemaakt is beschikbaar, voorafgegaan door interviews met betrokkenen en impressies van het project.

De trailer

Deel 1

Deel 2


Verhalen van de straat is een project van de Verhalenman, de Diaconie Amsterdam, het Herstelbureau van HVO-Querido, het Leger des Heils Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en Eropaf!. Het project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Skan fonds. Verfilming is mede-mogelijkgemaakt door de gemeente Amsterdam. De Verhalenshow is live opgenomen in het Badhuis theater Amsterdam.

Verhalenshow van de straat: twee impressies

Afgelopen vrijdag was dan eindelijk de Verhalenshow van de straat. In een meer dan uitverkocht Badhuis Theater vertelden zes mensen, bekend met het leven op straat, hun verhaal. Binnen de tijd van het weekend verschenen twee impressies van deze avond, die we jullie niet willen onthouden. Voor wie er niet bij was: er komt een dvd (en ongetwijfeld ook een vervolg). De foto's in dit bericht zijn gemaakt door Luc Tanja.

 

Kwetsbaarheid is kracht 

Hugo Verkley

Marcel klimt het podium op. Lange haren tot ver over zijn schouders, zwart shirt van de Amerikaanse metalband Slayer aan. De veertiger neemt het woord. ‘Mijn vader was zeeman en voer op eigen kompas. Hij had daarbij weinig compassie.’ Het duurt even voordat bij de zaal het kwartje valt, maar dan wordt er hard gelachen. Marcel is één van de zes (ex-)dak- en thuislozen die op vrijdagavond 21 maart schittert tijdens de Verhalenshow. In een uitverkocht Badhuistheater in Amsterdam-Oost, betovert het zestal het publiek met meeslepende, ontroerende en vaak ook hilarische verhalen, gedichten en liederen. Voor de zes één voor één hun verhaal doen, neemt ‘Verhalenman’ Karel het woord. Wekenlang oefende hij met de vertellers van deze avond. ‘Jullie zijn geluksvogels’, vertelt Karel het publiek. ‘Vanavond gaan zes prachtige Amsterdammers moed tonen duur hun verhalen te delen. Hun kwetsbaarheid is daarbij hun kracht.’ Die kwetsbaarheid komt in ieder verhaal naar voren. Zoals bij Jackie, die de avond aftrapt. Dapper vertelt ze over haar avonturen, zoals de periode dat ze woont in een sportschool die eigenlijk een bordeel blijkt te zijn. ‘Op een dag was de eigenares vergeten een advertentie voor in de krant door te bellen. Toen ging ik naar de krant en moest ik daar de advertentie voorlezen. Er stond ‘Big Tits BV: Zwoele vrouw met grote borsten ontvangt heren’. Daarna keek de man naast me wel erg raar naar mij en naar mijn borsten…’. Ze heeft de lachers op haar hand, maar uit haar laatste woorden blijkt ook een andere kant. ‘Probeer me niet te vangen, want ik fladder altijd weer weg.’

Dan is het de beurt aan Frederika. Ze gaat zitten in de mooie, rode fauteuils en verhaalt, over haar leven en de kopzorgen die ze kreeg van het mogelijke slopen van haar woning. Knappe gedichten laten haar creatieve kant zien. Daarna de eerste man, Johannes. Het is duidelijk dat hij vaker op het podium staat. Hij voelt zich er als een vis in het water en zou gemakkelijk de hele avond kunnen vullen. Johannes, die er erg kwiek bijloopt voor een man van in de zeventig, vertelt een aantal schitterende verhalen over zijn leven. Een vrij leven. Gaan waarheen de wind hem draagt. Met zijn fiets, legertentje en gitaar als beste vrienden ziet hij veel van de wereld. Als hij in Groningen de vrouw van zijn dromen ontmoet, stopt voor even zijn tocht. Maar na een week begint het weer te kriebelen en gaat verder. Toch wil hij terug, trekt bij haar in en krijgt met haar een zoon. Dat zij zwanger is hoort hij als in Canada is; het avontuur lonkt weer en hij moet de wereld ontdekken. Gelukkig keert hij op tijd terug voor de zwangerschap. Met zijn gitaar en mooie liederen luidt hij de pauze in.

Ook in het tweede deel fraaie verhalen. Van Marcel, die behalve liefhebber van metal als student ook van een biertje houdt. ‘Ik betaalde mijn huur wel, maar dan in de bar…’, zegt hij. Hij stopt met zijn studie, verliest zijn kamer en staat eventjes op straat. Gelukkig helpen vrienden hem en slaapt hij vaak op een matras die in de hal van de studentenflat van zijn vrienden ligt. Nu heeft hij al 26 jaar een huis in Diemen en bezoekt hij veel concerten. ‘Vaak gratis of voor een heel lage prijs, want ik ken veel mensen die me ergens op de gastenlijst zetten of goedkoop een kaartje geven.’

Dan mag Tineke haar verhaal doen. Een lieve vrouw, die zelf even dakloos is geweest en jarenlang mensen zonder onderdak in haar huis opvangt. Het slotakkoord is voor Kees. Een echte Amsterdammer, die stralend het podium opkomt en daar het liefst niet meer vanaf gaat. Verhaal na verhaal vertelt hij, allen voorzien van veel droge humor. De rode draad is zijn probleem met autoriteit. Dat heeft hij bijvoorbeeld in Italië, waar hij als jongeling heengaat om reisleider te worden. Het gaat mis als hij toeziet dat iemand zijn toenmalige vriendin in de billen knijpt. Kees pikt dat niet. ‘Toen sloeg ik hem helemaal de tering’, zegt hij. ‘Dat bleek ik te hebben gedaan net voor het politiebureau. En die jongen was ook de zoon van een wethouder. Ik moest vier maanden de bak ik. Dat was mijn eerste ervaring met dakloosheid. Ik raakte alles kwijt. Vier jaar later ging ik terug naar Nederland.’ Nog altijd botst hij regelmatig met de mannen van het gezag. Na zijn laatste verhaal zwaait hij zijn armen de lucht in en vraagt zich af: ‘Houdt het dan nooit op?!’. Deze avond houdt sowieso wél op. Een mooie avond, waarbij de woorden van Karel waarheid blijken. De kwetsbaarheid van de mensen is hun kracht.

 

Verhalen van de straat onder een dak

Hella de Groot,  Oost-Online

CULTUUR - Het was net lente maar buiten was het nog fris. Binnen in het Badhuistheater warmde het publiek zich vrijdagavond aan Verhalen van de Straat. Zes vertellers verhaalden op het podium hoe hun voormalige leven als dakloze eruit zag. Dat deden ze beeldend, met humor en poëzie.

De zes straatvertellers zaten wat gespannen op de eerste rij, terwijl hun regisseur Karel Baracs hen introduceerde aan het publiek. Deze vertelavond met publiek was het slotstuk van het project Verhalen van de Straat. Onder leiding van Karel Baracs hadden de vertellers de afgelopen acht weken gewerkt aan het maken en presenteren van broze en mooie verhalen die ze nu onder het felle spotlight gingen brengen.

Huis vol vrouwen
Het publiek was één en al aandacht toen Jacky als eerste plaatsnam op het toneel en begon te vertellen over haar leven als dakloze. Overnachten deed ze destijds soms op een begraafplaats, wat ze minder erg vond dan haar verblijf in een opvanghuis voor vrouwen. Op droogkomische toon vertelde Jacky over de ‘nepaandacht’ die haar daar ten deel viel (“Hoe gaat ’t met je? Wil je erover praten?”), maar anderzijds viel het bestaan als verkoper van de daklozenkrant ook niet mee: “Ik kreeg soms bier over me heen en ik kreeg ook reacties als “Stuk tuig, ga de hoer spelen!”. Dat was in Zwolle, Amsterdam beviel haar beter. Daar werd zij bij aankomst direct al begroet door het vrolijke gerinkel van de gele tram. Het feit dat ze in Amsterdam een kamer bleek te hebben gehuurd bij een hospita die een bordeel runde bracht Jacky niet van haar stuk. Opnieuw een vrouwenhuis, maar dit keer zonder oeverloze gesprekken.

“Gestolen huis”
Authentiek, begeesterd of bezonken waren de begrippen die op alle straatvertellers van deze avond van toepassing waren. En talent hebben ze ook, gelet op de mooie formuleringen waarmee ze hun verhalen doorspekten. Zo verhaalde de muzikale Johannes hoe hij het aan de stok kreeg met een zwaan in een park, het dier haalde zelfs naar hem uit, maar, geen reden voor paniek, wist Johannes, want “een zwanenbek ís niet hetzelfde als hondenbek”. Dichteres Frederika las met rustige dictie een fraai eigen gedicht voor. Ze vertelde hoe ze nog steeds heimwee had naar de woning waar ze na jaren uit moest omdat er een mooie koopwoning van gemaakt moest worden. “U woont in een gestolen huis!” had ze de nieuwe bewoners toegeroepen. Ook al was ze nooit echt dakloos geweest (“M’n huur heb ik altijd betaald”), een gevoel van maatschappelijke ontheemding kent ze wel. Thuis voelt Frederika zich bij Kantlijn, de schrijfclub voor dak- en thuisloze dichters en schrijvers.

Succesvolle avond
 Deze avond met straatverhalen is het slotstuk van een vooralsnog eenmalig project. Als het aan initiatiefnemer Luc Tanja ligt komt er een vervolg, maar de weg naar deze avond was een lange. Met het vinden van sponsors en de algehele organisatie is Tanja, als straatpastor verbonden aan de Protestantse Diaconie, anderhalf jaar bezig geweest. Verhalen van de Straat organiseerde hij samen met HVO-Querido, Leger des Heils, Stichting Erop af!, de Hogeschool van Amsterdam en en bijdrage van het SKAN fonds. Voor nu mag hij, net als de straatvertellers genieten van een succesvolle avond. De zaal is goed gevuld en de reacties zijn positief. Een oudere dame spreekt Luc Tanja even aan, ze merkt op dat een van de dichters zo’n lieve, vredige uitstraling heeft. En dat is zo. Buiten dit theater, elders in Oost en de rest van de wereld gebeuren nare dingen maar hier, vanavond, overwonnen de zachte krachten.

De ontwikkelingen van Je Eigen Stek en zelfbeheer, een update.

Conferentie Refocus on Recovery 2014, Londen

Op 2 en 3 juni vindt de conferentie Refocus on Recovery 2014 plaats in Londen. Christien Muusse (Trimbos-instituut) en Michiel Lochtenberg (Je Eigen Stek) gaan daar de onderzoeksresultaten naar zelfbeheer presenteren met Je Eigen Stek (JES) als casus. Weer een stap richting internationale bekendheid!

De tweedaagse conferentie gaat over herstel en is onderverdeeld in vier thema's: systeemtransformatie; relaties die herstel ondersteunen; herstel in tijden van crisis; en behouden van welzijn in het dagelijkse leven. De presentatie is ingedeeld bij het eerste thema: systeemtransformatie. In 10 minuten tijd mogen wij de grote lijnen van het onderzoek naar zelfbeheer (Boumans et al., 2012) presenteren. Tijdens de 'informele ontmoetingen' krijgen wij de gelegenheid om met de bezoekers en andere onderzoekers in gesprek te gaan over het onderzoek. Een goede kans om meer bekendheid te creëren over deze manier van werken in de maatschappelijke opvang, én om meer kennis op te doen van andere onderzoeken.

Onderzoek naar oud bewoners

Inmiddels is begonnen met het bellen en achterhalen van alle oud bewoners van JES. Het is een peer-research project, waarbij (oud)bewoners van JES bij betrokken zijn. Een spannend proces, want hoeveel mensen zullen wij weten te achterhalen?

Platform Zelfbeheer

In navolging van de conferentie Zelfbeheer/ Lustrum Je Eigen Stek in september 2013, heeft de eerste bijeenkomst Platform Zelfbeheer plaatsgevonden bij de recent geopende voorziening Boompje Beestje in Deventer. Het was een positieve bijeenkomst, waar de betrokkenen van Boompje Beestje (waaronder IrisZorg), Nachtopvang uit Noodzaak Nijmegen, Stichting Dak- en Thuislozenzorg Apeldoorn, Je Eigen Stek en de De Herberg in Zwolle aanwezig waren.

De volgende bijeenkomst vindt ergens in mei plaats. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Michiel (michiel@eropafenco.nl)

Verzamelpost: updates en oproepen over ervaringsdeskundigheid & zelfbeheer

In de laatste week voor kerstmis een verzamelpost met kleine updates en korte oproepen.

Onderzoek oud-bewoners Je Eigen Stek, oproep stagiaires sociaal werk/sociale wetenschappen

De HvA en Eropaf! & Co u.a. gaan samen onderzoek doen naar de oud bewoners van Je Eigen Stek JES is een doorstroomvoorziening voor voormalig dak- en thuislozen in zelfbeheer. Naar de werking van de voorziening is door de HvA en het Trimbos onderzoek gedaan (zie voor rapporten en andere info deze overzichtspagina). De uitkomsten zijn samengevat in deze presentatie.

Voor dit onderzoek zoeken wij stagiaires sociaal werk/sociale wetenschappen die i.h.k.v. hun scriptie of naast hun studie mee willen werken aan het onderzoek. Binnen het onderzoek werk je samen met een ervaringsdeskundige, onder begeleiding van ervaren onderzoekers, om contact te zoeken met zoveel mogelijk van de circa 60 oud-bewoners. Doel is hen te bevragen over hun huidige leven en de toegevoegde waarde van hun verblijf in JES. Taken zijn voornamelijk: meewerken aan het ontwerpen van een vragenlijst, pro-actief en creatief werven van respondenten (vd 60), interviews afnemen (open en gestructureerd) en data-analyse. Er zijn mogelijkheden om je scriptie aan dit onderwerp en onderzoek te koppelen. Subonderwerpen voor je scriptie zouden dan bijvoorbeeld kunnen zijn: sociale integratie, dagbesteding, etc. Looptijd: januari/ februari werving, maart en april dataverzameling, daarna analyse.
(JES).

Voor meer informatie en aanmelden: a.huber@hva.nl 

Verhalen van de straat gaat van start - deelnemers gezocht

In januari beginnen we met project 'Verhalen van de straat'. Zes tot acht (voormalig) dak- en thuislozen krijgen van de Verhalenman (Karel Baracs) een cursus verhalen vertellen. Dinsdag 14-1-14 om 14:00 beginnen we met een publieke startbijeenkomst. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Karla Nijnens. Voor in de agenda: het verhalenfestival waar cursisten hun verhaal vertellen is op 21 maart 2014, de start van de lente. Voor meer informatie klik hier.
Ter inspiratie, onlangs heeft Jamal Mechbal, oud-voorzitter en tegenwoordig secretaris bij JES zijn verhaal vertaald bij TEDx, hier terug te zien.

Who Knows?!: afronding & verder met ervaringsdeskundigheid

31 oktober j.l. hadden wij het slotsymposium van het RAAK-Who Knows?! project. Eerder verscheen op dit blog al het verslag van Henrike Kowalk, die ook het prachtige beeld van de voorkant van de duopublicatie maakte, ook rechtsboven op deze site te zien. Deze duopublicatie is samen met alle producten en andere informatie over ervaringsdeskundigheid hier te vinden. Hier is ook het Beroepscompetentieprofiel voor ervaringsdeskundigen te vinden van GGZ Nederland e.a. over kern, taken en competenties van ervaringsdeskundigen. Overigens is in de USA het Western Mass RLC ook bezig met een Declaration on peer roles.

Recentelijk is ook de vierde en laatste nieuwsbrief van het RAAK-Who Knows?! project verschenen, met naast vele andere onderwerpen, ook de aankondiging van het eerste Amsterdamse documentaire festival over ervaringsdeskundigen. Verder aandacht voor de betrokkenheid van studenten, bezoek uit het buitenland, tips uit de praktijk en meer.

Tijdens het slotsymposium is in een op de toekomst gerichte workshop met vertegenwoordigers van de betrokken organisaties gesproken over hoe we vorm willen geven aan verdere ontwikkeling en samenwerking.  Gesproken is over een nieuw stedelijk samenwerkingsverband waarbinnen de krachten gebundeld kunnen worden. Daarmee wordt de basis onder de verschillende initiatieven binnen organisaties steviger en wordt gezamenlijk gewerkt aan ontwikkeling en versteviging van de inzet van ervaringsdeskundigheid. Onderdeel hiervan is een fysieke plek, waar (aspirerende) ervaringsdeskundigen elkaar kunnen ontmoeten, opleidingen kunnen volgen en intervisie en supervisie kunnen krijgen. Daarbij kunnen we ons laten inspireren door projecten uit binnen- en buitenland, waar zorgorganisaties, cliëntorganisaties en onderwijsinstituten gezamenlijk optrekken, zoals bijvoorbeeld Markieza in Eindhoven. Een eerste concrete stap is dan ook om gezamenlijk op bezoek te gaan bij deze organisatie ter inspiratie. De komende maanden gaan we met elkaar werken aan het ontwerp en het ontwikkelen van dit initiatief.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er in de tussentijd niks gebeurt. Naast alle lopende ontwikkelingen en praktijken wordt ook samengewerkt aan de verdere implementatie in de praktijk. Ter ondersteuning daarvan is de HvA een aanvraag aan het indienen, samen met praktijkpartners, gericht op de ondersteuning van de implementatie van WRAP en het ontwikkelen van een train-de-trainer opleiding voor ervaringsdeskundigen. Daarnaast is begin dit jaar deze website, krachtwerkontour.nl, gestart. Naast nieuws en updates is ook een steeds groeiend naslagwerk onderdeel, bestaand uit rapporten, artikelen, films, onderwijsmodulen en links naar organisaties. De komende jaren gaan we dit met elkaar verder ontwikkelen en vullen.

De doelstelling waarmee het RAAK-Who Knows?! project is gestart blijft dan ook de komende jaren gelden voor het netwerk: samen werken aan de ontwikkeling van de inzet van ervaringsdeskundigheid gericht op herstelondersteuning.