Enkele weken geleden was in een uitverkocht Badhuistheater de Verhalenshow van de straat, de afronding van het project 'Verhalen van de straat'. Eerder verschenen op deze site al twee impressies van deze avond. Nu is ook de videoregistratie die gemaakt is beschikbaar, voorafgegaan door interviews met betrokkenen en impressies van het project.
De trailer
Deel 1
Deel 2
Verhalen van de straat is een project van de Verhalenman, de Diaconie
Amsterdam, het Herstelbureau van HVO-Querido, het Leger des Heils
Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en Eropaf!. Het project is mede
mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Skan fonds. Verfilming is
mede-mogelijkgemaakt door de gemeente Amsterdam. De Verhalenshow is live
opgenomen in het Badhuis theater Amsterdam.
woensdag 7 mei 2014
dinsdag 25 maart 2014
Verhalenshow van de straat: twee impressies
Afgelopen vrijdag was dan eindelijk de Verhalenshow van de straat. In een meer dan uitverkocht Badhuis Theater vertelden zes mensen, bekend met het leven op straat, hun verhaal. Binnen de tijd van het weekend verschenen twee impressies van deze avond, die we jullie niet willen onthouden. Voor wie er niet bij was: er komt een dvd (en ongetwijfeld ook een vervolg). De foto's in dit bericht zijn gemaakt door Luc Tanja.
Marcel
klimt het podium op. Lange haren tot ver over zijn schouders, zwart
shirt van de Amerikaanse metalband Slayer aan. De veertiger neemt het
woord. ‘Mijn vader was zeeman en voer op eigen kompas. Hij had daarbij
weinig compassie.’ Het duurt even voordat bij de zaal het kwartje valt,
maar dan wordt er hard gelachen. Marcel is één van de zes (ex-)dak- en
thuislozen die op vrijdagavond 21 maart schittert tijdens de
Verhalenshow. In een uitverkocht Badhuistheater in Amsterdam-Oost,
betovert het zestal het publiek met meeslepende, ontroerende en vaak ook
hilarische verhalen, gedichten en liederen. Voor de zes één voor één
hun verhaal doen, neemt ‘Verhalenman’ Karel het woord. Wekenlang oefende
hij met de vertellers van deze avond. ‘Jullie zijn geluksvogels’,
vertelt Karel het publiek. ‘Vanavond gaan zes prachtige Amsterdammers
moed tonen duur hun verhalen te delen. Hun kwetsbaarheid is daarbij hun
kracht.’ Die kwetsbaarheid komt in ieder verhaal naar voren. Zoals bij
Jackie, die de avond aftrapt. Dapper vertelt ze over haar avonturen,
zoals de periode dat ze woont in een sportschool die eigenlijk een
bordeel blijkt te zijn. ‘Op een dag was de eigenares vergeten een
advertentie voor in de krant door te bellen. Toen ging ik naar de krant
en moest ik daar de advertentie voorlezen. Er stond ‘Big Tits BV: Zwoele
vrouw met grote borsten ontvangt heren’. Daarna keek de man naast me
wel erg raar naar mij en naar mijn borsten…’. Ze heeft de lachers op
haar hand, maar uit haar laatste woorden blijkt ook een andere kant.
‘Probeer me niet te vangen, want ik fladder altijd weer weg.’
Dan is het de beurt aan Frederika. Ze gaat zitten in de mooie, rode fauteuils en verhaalt, over haar leven en de kopzorgen die ze kreeg van het mogelijke slopen van haar woning. Knappe gedichten laten haar creatieve kant zien. Daarna de eerste man, Johannes. Het is duidelijk dat hij vaker op het podium staat. Hij voelt zich er als een vis in het water en zou gemakkelijk de hele avond kunnen vullen. Johannes, die er erg kwiek bijloopt voor een man van in de zeventig, vertelt een aantal schitterende verhalen over zijn leven. Een vrij leven. Gaan waarheen de wind hem draagt. Met zijn fiets, legertentje en gitaar als beste vrienden ziet hij veel van de wereld. Als hij in Groningen de vrouw van zijn dromen ontmoet, stopt voor even zijn tocht. Maar na een week begint het weer te kriebelen en gaat verder. Toch wil hij terug, trekt bij haar in en krijgt met haar een zoon. Dat zij zwanger is hoort hij als in Canada is; het avontuur lonkt weer en hij moet de wereld ontdekken. Gelukkig keert hij op tijd terug voor de zwangerschap. Met zijn gitaar en mooie liederen luidt hij de pauze in.
Ook in het tweede deel fraaie verhalen. Van Marcel, die behalve liefhebber van metal als student ook van een biertje houdt. ‘Ik betaalde mijn huur wel, maar dan in de bar…’, zegt hij. Hij stopt met zijn studie, verliest zijn kamer en staat eventjes op straat. Gelukkig helpen vrienden hem en slaapt hij vaak op een matras die in de hal van de studentenflat van zijn vrienden ligt. Nu heeft hij al 26 jaar een huis in Diemen en bezoekt hij veel concerten. ‘Vaak gratis of voor een heel lage prijs, want ik ken veel mensen die me ergens op de gastenlijst zetten of goedkoop een kaartje geven.’
Dan mag Tineke haar
verhaal doen. Een lieve vrouw, die zelf even dakloos is geweest en
jarenlang mensen zonder onderdak in haar huis opvangt. Het slotakkoord
is voor Kees. Een echte Amsterdammer, die stralend het podium opkomt en
daar het liefst niet meer vanaf gaat. Verhaal na verhaal vertelt hij,
allen voorzien van veel droge humor. De rode draad is zijn probleem met
autoriteit. Dat heeft hij bijvoorbeeld in Italië, waar hij als jongeling
heengaat om reisleider te worden. Het gaat mis als hij toeziet dat
iemand zijn toenmalige vriendin in de billen knijpt. Kees pikt dat niet.
‘Toen sloeg ik hem helemaal de tering’, zegt hij. ‘Dat bleek ik te
hebben gedaan net voor het politiebureau. En die jongen was ook de zoon
van een wethouder. Ik moest vier maanden de bak ik. Dat was mijn eerste
ervaring met dakloosheid. Ik raakte alles kwijt. Vier jaar later ging ik
terug naar Nederland.’ Nog altijd botst hij regelmatig met de mannen
van het gezag. Na zijn laatste verhaal zwaait hij zijn armen de lucht in
en vraagt zich af: ‘Houdt het dan nooit op?!’. Deze avond houdt sowieso
wél op. Een mooie avond, waarbij de woorden van Karel waarheid blijken.
De kwetsbaarheid van de mensen is hun kracht.
Kwetsbaarheid is kracht
Hugo VerkleyMarcel
klimt het podium op. Lange haren tot ver over zijn schouders, zwart
shirt van de Amerikaanse metalband Slayer aan. De veertiger neemt het
woord. ‘Mijn vader was zeeman en voer op eigen kompas. Hij had daarbij
weinig compassie.’ Het duurt even voordat bij de zaal het kwartje valt,
maar dan wordt er hard gelachen. Marcel is één van de zes (ex-)dak- en
thuislozen die op vrijdagavond 21 maart schittert tijdens de
Verhalenshow. In een uitverkocht Badhuistheater in Amsterdam-Oost,
betovert het zestal het publiek met meeslepende, ontroerende en vaak ook
hilarische verhalen, gedichten en liederen. Voor de zes één voor één
hun verhaal doen, neemt ‘Verhalenman’ Karel het woord. Wekenlang oefende
hij met de vertellers van deze avond. ‘Jullie zijn geluksvogels’,
vertelt Karel het publiek. ‘Vanavond gaan zes prachtige Amsterdammers
moed tonen duur hun verhalen te delen. Hun kwetsbaarheid is daarbij hun
kracht.’ Die kwetsbaarheid komt in ieder verhaal naar voren. Zoals bij
Jackie, die de avond aftrapt. Dapper vertelt ze over haar avonturen,
zoals de periode dat ze woont in een sportschool die eigenlijk een
bordeel blijkt te zijn. ‘Op een dag was de eigenares vergeten een
advertentie voor in de krant door te bellen. Toen ging ik naar de krant
en moest ik daar de advertentie voorlezen. Er stond ‘Big Tits BV: Zwoele
vrouw met grote borsten ontvangt heren’. Daarna keek de man naast me
wel erg raar naar mij en naar mijn borsten…’. Ze heeft de lachers op
haar hand, maar uit haar laatste woorden blijkt ook een andere kant.
‘Probeer me niet te vangen, want ik fladder altijd weer weg.’ Dan is het de beurt aan Frederika. Ze gaat zitten in de mooie, rode fauteuils en verhaalt, over haar leven en de kopzorgen die ze kreeg van het mogelijke slopen van haar woning. Knappe gedichten laten haar creatieve kant zien. Daarna de eerste man, Johannes. Het is duidelijk dat hij vaker op het podium staat. Hij voelt zich er als een vis in het water en zou gemakkelijk de hele avond kunnen vullen. Johannes, die er erg kwiek bijloopt voor een man van in de zeventig, vertelt een aantal schitterende verhalen over zijn leven. Een vrij leven. Gaan waarheen de wind hem draagt. Met zijn fiets, legertentje en gitaar als beste vrienden ziet hij veel van de wereld. Als hij in Groningen de vrouw van zijn dromen ontmoet, stopt voor even zijn tocht. Maar na een week begint het weer te kriebelen en gaat verder. Toch wil hij terug, trekt bij haar in en krijgt met haar een zoon. Dat zij zwanger is hoort hij als in Canada is; het avontuur lonkt weer en hij moet de wereld ontdekken. Gelukkig keert hij op tijd terug voor de zwangerschap. Met zijn gitaar en mooie liederen luidt hij de pauze in.
Ook in het tweede deel fraaie verhalen. Van Marcel, die behalve liefhebber van metal als student ook van een biertje houdt. ‘Ik betaalde mijn huur wel, maar dan in de bar…’, zegt hij. Hij stopt met zijn studie, verliest zijn kamer en staat eventjes op straat. Gelukkig helpen vrienden hem en slaapt hij vaak op een matras die in de hal van de studentenflat van zijn vrienden ligt. Nu heeft hij al 26 jaar een huis in Diemen en bezoekt hij veel concerten. ‘Vaak gratis of voor een heel lage prijs, want ik ken veel mensen die me ergens op de gastenlijst zetten of goedkoop een kaartje geven.’
Dan mag Tineke haar
verhaal doen. Een lieve vrouw, die zelf even dakloos is geweest en
jarenlang mensen zonder onderdak in haar huis opvangt. Het slotakkoord
is voor Kees. Een echte Amsterdammer, die stralend het podium opkomt en
daar het liefst niet meer vanaf gaat. Verhaal na verhaal vertelt hij,
allen voorzien van veel droge humor. De rode draad is zijn probleem met
autoriteit. Dat heeft hij bijvoorbeeld in Italië, waar hij als jongeling
heengaat om reisleider te worden. Het gaat mis als hij toeziet dat
iemand zijn toenmalige vriendin in de billen knijpt. Kees pikt dat niet.
‘Toen sloeg ik hem helemaal de tering’, zegt hij. ‘Dat bleek ik te
hebben gedaan net voor het politiebureau. En die jongen was ook de zoon
van een wethouder. Ik moest vier maanden de bak ik. Dat was mijn eerste
ervaring met dakloosheid. Ik raakte alles kwijt. Vier jaar later ging ik
terug naar Nederland.’ Nog altijd botst hij regelmatig met de mannen
van het gezag. Na zijn laatste verhaal zwaait hij zijn armen de lucht in
en vraagt zich af: ‘Houdt het dan nooit op?!’. Deze avond houdt sowieso
wél op. Een mooie avond, waarbij de woorden van Karel waarheid blijken.
De kwetsbaarheid van de mensen is hun kracht.
Verhalen van de straat onder een dak
Hella de Groot, Oost-Online
CULTUUR - Het was net lente maar buiten was het nog fris. Binnen in het Badhuistheater warmde het publiek zich vrijdagavond aan Verhalen van de Straat. Zes vertellers verhaalden op het podium hoe hun voormalige leven als dakloze eruit zag. Dat deden ze beeldend, met humor en poëzie.
De zes straatvertellers zaten wat gespannen op de eerste rij, terwijl hun regisseur Karel Baracs hen introduceerde aan het publiek. Deze vertelavond met publiek was het slotstuk van het project Verhalen van de Straat. Onder leiding van Karel Baracs hadden de vertellers de afgelopen acht weken gewerkt aan het maken en presenteren van broze en mooie verhalen die ze nu onder het felle spotlight gingen brengen.
Huis vol vrouwen
Het publiek was één en al aandacht toen Jacky als eerste plaatsnam op het toneel en begon te vertellen over haar leven als dakloze. Overnachten deed ze destijds soms op een begraafplaats, wat ze minder erg vond dan haar verblijf in een opvanghuis voor vrouwen. Op droogkomische toon vertelde Jacky over de ‘nepaandacht’ die haar daar ten deel viel (“Hoe gaat ’t met je? Wil je erover praten?”), maar anderzijds viel het bestaan als verkoper van de daklozenkrant ook niet mee: “Ik kreeg soms bier over me heen en ik kreeg ook reacties als “Stuk tuig, ga de hoer spelen!”. Dat was in Zwolle, Amsterdam beviel haar beter. Daar werd zij bij aankomst direct al begroet door het vrolijke gerinkel van de gele tram. Het feit dat ze in Amsterdam een kamer bleek te hebben gehuurd bij een hospita die een bordeel runde bracht Jacky niet van haar stuk. Opnieuw een vrouwenhuis, maar dit keer zonder oeverloze gesprekken.
“Gestolen huis”
Authentiek, begeesterd of bezonken waren de begrippen die op alle straatvertellers van deze avond van toepassing waren. En talent hebben ze ook, gelet op de mooie formuleringen waarmee ze hun verhalen doorspekten. Zo verhaalde de muzikale Johannes hoe hij het aan de stok kreeg met een zwaan in een park, het dier haalde zelfs naar hem uit, maar, geen reden voor paniek, wist Johannes, want “een zwanenbek ís niet hetzelfde als hondenbek”. Dichteres Frederika las met rustige dictie een fraai eigen gedicht voor. Ze vertelde hoe ze nog steeds heimwee had naar de woning waar ze na jaren uit moest omdat er een mooie koopwoning van gemaakt moest worden. “U woont in een gestolen huis!” had ze de nieuwe bewoners toegeroepen. Ook al was ze nooit echt dakloos geweest (“M’n huur heb ik altijd betaald”), een gevoel van maatschappelijke ontheemding kent ze wel. Thuis voelt Frederika zich bij Kantlijn, de schrijfclub voor dak- en thuisloze dichters en schrijvers.
Succesvolle avond
Deze avond met straatverhalen is het slotstuk van een vooralsnog eenmalig project. Als het aan initiatiefnemer Luc Tanja ligt komt er een vervolg, maar de weg naar deze avond was een lange. Met het vinden van sponsors en de algehele organisatie is Tanja, als straatpastor verbonden aan de Protestantse Diaconie, anderhalf jaar bezig geweest. Verhalen van de Straat organiseerde hij samen met HVO-Querido, Leger des Heils, Stichting Erop af!, de Hogeschool van Amsterdam en en bijdrage van het SKAN fonds. Voor nu mag hij, net als de straatvertellers genieten van een succesvolle avond. De zaal is goed gevuld en de reacties zijn positief. Een oudere dame spreekt Luc Tanja even aan, ze merkt op dat een van de dichters zo’n lieve, vredige uitstraling heeft. En dat is zo. Buiten dit theater, elders in Oost en de rest van de wereld gebeuren nare dingen maar hier, vanavond, overwonnen de zachte krachten.
De zes straatvertellers zaten wat gespannen op de eerste rij, terwijl hun regisseur Karel Baracs hen introduceerde aan het publiek. Deze vertelavond met publiek was het slotstuk van het project Verhalen van de Straat. Onder leiding van Karel Baracs hadden de vertellers de afgelopen acht weken gewerkt aan het maken en presenteren van broze en mooie verhalen die ze nu onder het felle spotlight gingen brengen.
Huis vol vrouwen
Het publiek was één en al aandacht toen Jacky als eerste plaatsnam op het toneel en begon te vertellen over haar leven als dakloze. Overnachten deed ze destijds soms op een begraafplaats, wat ze minder erg vond dan haar verblijf in een opvanghuis voor vrouwen. Op droogkomische toon vertelde Jacky over de ‘nepaandacht’ die haar daar ten deel viel (“Hoe gaat ’t met je? Wil je erover praten?”), maar anderzijds viel het bestaan als verkoper van de daklozenkrant ook niet mee: “Ik kreeg soms bier over me heen en ik kreeg ook reacties als “Stuk tuig, ga de hoer spelen!”. Dat was in Zwolle, Amsterdam beviel haar beter. Daar werd zij bij aankomst direct al begroet door het vrolijke gerinkel van de gele tram. Het feit dat ze in Amsterdam een kamer bleek te hebben gehuurd bij een hospita die een bordeel runde bracht Jacky niet van haar stuk. Opnieuw een vrouwenhuis, maar dit keer zonder oeverloze gesprekken.
“Gestolen huis”
Authentiek, begeesterd of bezonken waren de begrippen die op alle straatvertellers van deze avond van toepassing waren. En talent hebben ze ook, gelet op de mooie formuleringen waarmee ze hun verhalen doorspekten. Zo verhaalde de muzikale Johannes hoe hij het aan de stok kreeg met een zwaan in een park, het dier haalde zelfs naar hem uit, maar, geen reden voor paniek, wist Johannes, want “een zwanenbek ís niet hetzelfde als hondenbek”. Dichteres Frederika las met rustige dictie een fraai eigen gedicht voor. Ze vertelde hoe ze nog steeds heimwee had naar de woning waar ze na jaren uit moest omdat er een mooie koopwoning van gemaakt moest worden. “U woont in een gestolen huis!” had ze de nieuwe bewoners toegeroepen. Ook al was ze nooit echt dakloos geweest (“M’n huur heb ik altijd betaald”), een gevoel van maatschappelijke ontheemding kent ze wel. Thuis voelt Frederika zich bij Kantlijn, de schrijfclub voor dak- en thuisloze dichters en schrijvers.
Succesvolle avond
Deze avond met straatverhalen is het slotstuk van een vooralsnog eenmalig project. Als het aan initiatiefnemer Luc Tanja ligt komt er een vervolg, maar de weg naar deze avond was een lange. Met het vinden van sponsors en de algehele organisatie is Tanja, als straatpastor verbonden aan de Protestantse Diaconie, anderhalf jaar bezig geweest. Verhalen van de Straat organiseerde hij samen met HVO-Querido, Leger des Heils, Stichting Erop af!, de Hogeschool van Amsterdam en en bijdrage van het SKAN fonds. Voor nu mag hij, net als de straatvertellers genieten van een succesvolle avond. De zaal is goed gevuld en de reacties zijn positief. Een oudere dame spreekt Luc Tanja even aan, ze merkt op dat een van de dichters zo’n lieve, vredige uitstraling heeft. En dat is zo. Buiten dit theater, elders in Oost en de rest van de wereld gebeuren nare dingen maar hier, vanavond, overwonnen de zachte krachten.
woensdag 5 maart 2014
De ontwikkelingen van Je Eigen Stek en zelfbeheer, een update.
Conferentie Refocus on Recovery 2014, Londen
Op 2 en 3 juni vindt de conferentie Refocus on Recovery 2014 plaats in Londen. Christien Muusse (Trimbos-instituut) en Michiel Lochtenberg (Je Eigen Stek) gaan daar de onderzoeksresultaten naar zelfbeheer presenteren met Je Eigen Stek (JES) als casus. Weer een stap richting internationale bekendheid!
De tweedaagse conferentie gaat over herstel en is onderverdeeld in vier thema's: systeemtransformatie; relaties die herstel ondersteunen; herstel in tijden van crisis; en behouden van welzijn in het dagelijkse leven. De presentatie is ingedeeld bij het eerste thema: systeemtransformatie. In 10 minuten tijd mogen wij de grote lijnen van het onderzoek naar zelfbeheer (Boumans et al., 2012) presenteren. Tijdens de 'informele ontmoetingen' krijgen wij de gelegenheid om met de bezoekers en andere onderzoekers in gesprek te gaan over het onderzoek. Een goede kans om meer bekendheid te creëren over deze manier van werken in de maatschappelijke opvang, én om meer kennis op te doen van andere onderzoeken.
Onderzoek naar oud bewoners
Inmiddels is begonnen met het bellen en achterhalen van alle oud bewoners van JES. Het is een peer-research project, waarbij (oud)bewoners van JES bij betrokken zijn. Een spannend proces, want hoeveel mensen zullen wij weten te achterhalen?
Platform Zelfbeheer
In navolging van de conferentie Zelfbeheer/ Lustrum Je Eigen Stek in september 2013, heeft de eerste bijeenkomst Platform Zelfbeheer plaatsgevonden bij de recent geopende voorziening Boompje Beestje in Deventer. Het was een positieve bijeenkomst, waar de betrokkenen van Boompje Beestje (waaronder IrisZorg), Nachtopvang uit Noodzaak Nijmegen, Stichting Dak- en Thuislozenzorg Apeldoorn, Je Eigen Stek en de De Herberg in Zwolle aanwezig waren.
De volgende bijeenkomst vindt ergens in mei plaats. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Michiel (michiel@eropafenco.nl)
maandag 16 december 2013
Verzamelpost: updates en oproepen over ervaringsdeskundigheid & zelfbeheer
In de laatste week voor kerstmis een verzamelpost met kleine updates en korte oproepen.
Onderzoek oud-bewoners Je Eigen Stek, oproep stagiaires sociaal werk/sociale wetenschappen
De HvA en Eropaf! & Co u.a. gaan samen onderzoek doen naar de oud bewoners van Je Eigen Stek JES is een doorstroomvoorziening voor voormalig dak- en thuislozen in zelfbeheer. Naar de werking van de voorziening is door de HvA en het Trimbos onderzoek gedaan (zie voor rapporten en andere info deze overzichtspagina). De uitkomsten zijn samengevat in deze presentatie.
Voor dit onderzoek zoeken wij stagiaires sociaal werk/sociale wetenschappen die i.h.k.v. hun scriptie of naast hun studie mee willen werken aan het onderzoek. Binnen het onderzoek werk je samen met een ervaringsdeskundige, onder begeleiding van ervaren onderzoekers, om contact te zoeken met zoveel mogelijk van de circa 60 oud-bewoners. Doel is hen te bevragen over hun huidige leven en de toegevoegde waarde van hun verblijf in JES. Taken zijn voornamelijk: meewerken aan het ontwerpen van een vragenlijst, pro-actief en creatief werven van respondenten (vd 60), interviews afnemen (open en gestructureerd) en data-analyse. Er zijn mogelijkheden om je scriptie aan dit onderwerp en onderzoek te koppelen. Subonderwerpen voor je scriptie zouden dan bijvoorbeeld kunnen zijn: sociale integratie, dagbesteding, etc. Looptijd: januari/ februari werving, maart en april dataverzameling, daarna analyse.
(JES).
Voor meer informatie en aanmelden: a.huber@hva.nl
Verhalen van de straat gaat van start - deelnemers gezocht
In januari beginnen we met project 'Verhalen van de straat'. Zes tot acht (voormalig) dak- en thuislozen krijgen van de Verhalenman (Karel Baracs) een cursus verhalen vertellen. Dinsdag 14-1-14 om 14:00 beginnen we met een publieke startbijeenkomst. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Karla Nijnens. Voor in de agenda: het verhalenfestival waar cursisten hun verhaal vertellen is op 21 maart 2014, de start van de lente. Voor meer informatie klik hier.
Ter inspiratie, onlangs heeft Jamal Mechbal, oud-voorzitter en tegenwoordig secretaris bij JES zijn verhaal vertaald bij TEDx, hier terug te zien.
Who Knows?!: afronding & verder met ervaringsdeskundigheid
31 oktober j.l. hadden wij het slotsymposium van het RAAK-Who Knows?! project. Eerder verscheen op dit blog al het verslag van Henrike Kowalk, die ook het prachtige beeld van de voorkant van de duopublicatie maakte, ook rechtsboven op deze site te zien. Deze duopublicatie is samen met alle producten en andere informatie over ervaringsdeskundigheid hier te vinden. Hier is ook het Beroepscompetentieprofiel voor ervaringsdeskundigen te vinden van GGZ Nederland e.a. over kern, taken en competenties van ervaringsdeskundigen. Overigens is in de USA het Western Mass RLC ook bezig met een Declaration on peer roles.
Recentelijk is ook de vierde en laatste nieuwsbrief van het RAAK-Who Knows?! project verschenen, met naast vele andere onderwerpen, ook de aankondiging van het eerste Amsterdamse documentaire festival over ervaringsdeskundigen. Verder aandacht voor de betrokkenheid van studenten, bezoek uit het buitenland, tips uit de praktijk en meer.
Tijdens
het slotsymposium is in een op de toekomst gerichte workshop met
vertegenwoordigers van de betrokken organisaties gesproken over hoe we vorm willen geven aan
verdere ontwikkeling en samenwerking. Gesproken is over een nieuw stedelijk
samenwerkingsverband waarbinnen de krachten gebundeld kunnen
worden. Daarmee wordt de basis onder de verschillende initiatieven
binnen organisaties steviger en wordt gezamenlijk gewerkt aan
ontwikkeling en versteviging van de inzet van ervaringsdeskundigheid.
Onderdeel hiervan is een fysieke plek, waar (aspirerende)
ervaringsdeskundigen elkaar kunnen ontmoeten, opleidingen kunnen volgen
en intervisie en supervisie kunnen krijgen. Daarbij kunnen we ons laten
inspireren door projecten uit binnen- en buitenland, waar
zorgorganisaties, cliëntorganisaties en onderwijsinstituten gezamenlijk
optrekken, zoals bijvoorbeeld Markieza in Eindhoven. Een eerste concrete
stap is dan ook om gezamenlijk op bezoek te gaan bij deze organisatie
ter inspiratie. De komende maanden gaan we met elkaar werken aan het
ontwerp en het ontwikkelen van dit initiatief.
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er in de tussentijd niks gebeurt. Naast alle lopende ontwikkelingen en praktijken wordt ook samengewerkt aan de verdere implementatie in de praktijk. Ter ondersteuning daarvan is de HvA een aanvraag aan het indienen, samen met praktijkpartners, gericht op de ondersteuning van de implementatie van WRAP en het ontwikkelen van een train-de-trainer opleiding voor ervaringsdeskundigen. Daarnaast is begin dit jaar deze website, krachtwerkontour.nl, gestart. Naast nieuws en updates is ook een steeds groeiend naslagwerk onderdeel, bestaand uit rapporten, artikelen, films, onderwijsmodulen en links naar organisaties. De komende jaren gaan we dit met elkaar verder ontwikkelen en vullen.
De doelstelling waarmee het RAAK-Who Knows?! project is gestart blijft dan ook de komende jaren gelden voor het netwerk: samen werken aan de ontwikkeling van de inzet van ervaringsdeskundigheid gericht op herstelondersteuning.
Onderzoek oud-bewoners Je Eigen Stek, oproep stagiaires sociaal werk/sociale wetenschappen
De HvA en Eropaf! & Co u.a. gaan samen onderzoek doen naar de oud bewoners van Je Eigen Stek JES is een doorstroomvoorziening voor voormalig dak- en thuislozen in zelfbeheer. Naar de werking van de voorziening is door de HvA en het Trimbos onderzoek gedaan (zie voor rapporten en andere info deze overzichtspagina). De uitkomsten zijn samengevat in deze presentatie. Voor dit onderzoek zoeken wij stagiaires sociaal werk/sociale wetenschappen die i.h.k.v. hun scriptie of naast hun studie mee willen werken aan het onderzoek. Binnen het onderzoek werk je samen met een ervaringsdeskundige, onder begeleiding van ervaren onderzoekers, om contact te zoeken met zoveel mogelijk van de circa 60 oud-bewoners. Doel is hen te bevragen over hun huidige leven en de toegevoegde waarde van hun verblijf in JES. Taken zijn voornamelijk: meewerken aan het ontwerpen van een vragenlijst, pro-actief en creatief werven van respondenten (vd 60), interviews afnemen (open en gestructureerd) en data-analyse. Er zijn mogelijkheden om je scriptie aan dit onderwerp en onderzoek te koppelen. Subonderwerpen voor je scriptie zouden dan bijvoorbeeld kunnen zijn: sociale integratie, dagbesteding, etc. Looptijd: januari/ februari werving, maart en april dataverzameling, daarna analyse.
(JES).
Voor meer informatie en aanmelden: a.huber@hva.nl
Verhalen van de straat gaat van start - deelnemers gezocht
Ter inspiratie, onlangs heeft Jamal Mechbal, oud-voorzitter en tegenwoordig secretaris bij JES zijn verhaal vertaald bij TEDx, hier terug te zien.
Who Knows?!: afronding & verder met ervaringsdeskundigheid
31 oktober j.l. hadden wij het slotsymposium van het RAAK-Who Knows?! project. Eerder verscheen op dit blog al het verslag van Henrike Kowalk, die ook het prachtige beeld van de voorkant van de duopublicatie maakte, ook rechtsboven op deze site te zien. Deze duopublicatie is samen met alle producten en andere informatie over ervaringsdeskundigheid hier te vinden. Hier is ook het Beroepscompetentieprofiel voor ervaringsdeskundigen te vinden van GGZ Nederland e.a. over kern, taken en competenties van ervaringsdeskundigen. Overigens is in de USA het Western Mass RLC ook bezig met een Declaration on peer roles.
Recentelijk is ook de vierde en laatste nieuwsbrief van het RAAK-Who Knows?! project verschenen, met naast vele andere onderwerpen, ook de aankondiging van het eerste Amsterdamse documentaire festival over ervaringsdeskundigen. Verder aandacht voor de betrokkenheid van studenten, bezoek uit het buitenland, tips uit de praktijk en meer.
De doelstelling waarmee het RAAK-Who Knows?! project is gestart blijft dan ook de komende jaren gelden voor het netwerk: samen werken aan de ontwikkeling van de inzet van ervaringsdeskundigheid gericht op herstelondersteuning.
woensdag 20 november 2013
Who Knows?! viert resultaten
Op 31 oktober was het zover. Het Who Knows?! project werd afgesloten met een feestelijk symposium. We blikten terug en vooruit. Henrike Kowalk doet verslag.
Wat maakte dat mensen op 31 oktober bij elkaar kwamen in de Mozes en Aäronkerk en bijna twee uur op
WC potten gingen zitten? Dagvoorzitter Arend Jan Heerma van Voss kondigde aan: het slotsymposium van het RAAK-project “Who knows?!”. Wat de WC potten betreft wist hij het ook even niet. Een aparte en misschien juist daarom geschikte plek om de resultaten van twee jaar onderzoek naar de inzet van ervaringsdeskundigen in de praktijk te presenteren. Ervaringsdeskundigheid is een begrip dat men op steeds meer plekken tegenkomt. Maar hoe verloopt de inzet van ervaringsdeskundigen in de beroepspraktijk? Op welke wijze wordt gebruik gemaakt van ervaringsdeskundigen? Wat zijn de ervaringen van beroepskrachten, ervaringsdeskundigen en cliënten? Een greep uit de vragen die aanleiding gaven tot verdieping.
Uit de onderzoeken en ervaringen uit de praktijk kwam naar voren dat de toegevoegde waarde van ervaringsdeskundigheid (grotendeels) gezien en gewaardeerd wordt. Toch blijft de positie van ervaringswerkers een knelpunt. Vaak ontbreekt een functieomschrijving, zijn verwachtingen onduidelijk en voelen ervaringswerkers zich binnen een team op een eilandje. Logisch dat onderzoekers en aanwezigen zich afvragen of het niet beter is om twee ervaringswerkers in een team te plaatsen, zodat zij er niet alleen voor staan. Alleen komt dan bij mij de vraag op of kwantiteit inderdaad tot gelijkwaardigheid kan leiden. Een ander voorstel was het creëren van een zandbak voor ervaringsdeskundigen. Dit is een “plek” voor ervaringswerkers waar zij elkaar kunnen ondersteunen en uitwisselen over problemen waar ze in het team tegen aanlopen. Ook hier komt de vraag om de hoek in hoeverre dit de problemen binnen een team kan verhelpen.
Tijdens de presentatie en de gesprekken achteraf viel mij weer eens op dat het onderwerp ervaringsdeskundigheid altijd iets doet met mensen. Joep Holten vertelde hoe hij zich op gegeven moment is
gaan afvragen in hoeverre hij gebruik maakt van ervaringskennis en zijn ervaringen inzet als docent. Inderdaad, wat betekent het “fenomeen” inzet van eigen ervaringen voor de werkwijze van reguliere professionals? Wat gebeurt er bij hen en wat gebeurt er met hun ervaringen? Zouden zij daar ook iets mee willen of helemaal niet? Zo ja, hoe zouden ervaringswerkers dat ervaren? Een ding is duidelijk, er zijn nog veel vragen en we moeten blijven uitwisselen.De resultaten/producten van het RAAK-Who Knows?! project zijn:
- Duo-publicatie Begrippenkader ervaringsdeskundigheid en aanverwante begrippen & Ervaringen met de inzet van ervaringsdeskundigen (met daarin opgenomen een beschrijving van de WRAP)
- onderwijsmodule herstelgericht ondersteunend werken
- Werkdocument: functieomschrijving Ervaringsdeskundigheid Who knows (versie 6 sept 2013)
- een voorlichtings dvd “Inzet Ervaringsdeskundigheid” voor het onderwijs (in productie)
- een handleiding voor implementatie van de inzet van ervaringsdeskundigheid in de zorg (in productie)
Na de presentatie van de onderzoeksresultaten ging men in verschillende workshops verder praten over de inzet van ervaringsdeskundigen in het onderwijs, de WRAP, de toekomst van het Who Knows?! project, de evaluatie van de TOED en met verschillende praktijken. Volgens mij was iedereen opgelucht dat we eindelijk af konden van de WC potten. Tegen de borreltijd aan leek men nog steeds niet uitgeput over het onderwerp. Op die middag was het niet het orgelspel dat zachtjes door de kerk waarde, maar het harmonische geruis van de vele stemmen van de aanwezigen en het klankspel van glazen.
Al met al een inspirerende middag. Onderzoekers en deelnemers zijn het (voor zover bekend) erover eens dat het tijd is voor de volgende stap, oftewel de volgende fase. De afsluiting van het RAAK-project “Who knows?!” is een goed vertrekpunt voor de ontdekkingstocht die nu (nog) voor ons ligt.
vrijdag 8 november 2013
Uitnodiging studenten sociaal werk in de M.O. & GGZ 12 december 2013
Hoe ondersteun je herstel? Welke instrumenten en interventies zijn daarvoor beschikbaar? Wat kan je doen om participatie te stimuleren bij groepen bewoners? Wat betekend een ervaringsdeskundige collega voor jou? En hoe maak je de aansluiting in de wijk? Op steeds meer plekken in de maatschappelijke opvang en langdurige ggz spelen deze vragen. Dit biedt kansen en uitdagingen voor huidige en toekomstige sociaal werkers. De HvA wil studenten hierop goed voorbereiden en dit ook meehelpen ontwikkelen. Daartoe start in 2014 het uitstroomprofiel 'Integraal sociaal werk', waarbinnen we met studenten, werkveld, kenniscentrum en onderwijs gaan werken aan integrale vraagstukken en innovatieve aanpakken in het sociaal werk, in de wijk, maar ook juist in de langdurige hulpverlening, zoals de maatschappelijke opvang en de ggz, bij organisaties zoals het Leger des Heils, de Volksbond, HVO-Querido, Arkin, InGeest, etc.
In de aanloop naar dit programma willen wij graag samen met huidige stagiaires, deeltijd/duale studenten, praktijkbegeleiders en stagedocenten die in deze sector werken verkennen welke kansen en uitdagingen er zijn. Dit door de komende maanden, tot het einde van het schooljaar, drie bijeenkomsten te organiseren waar wij telkens een inspirerende spreker uitnodigen ter inleiding om vervolgens met elkaar in gesprek te gaan. Het is dus niet alleen voor ons om input te krijgen, maar ook de bedoeling dat het voor jouw stage of werk een bijdrage heeft. De eerste bijeenkomst bereiden wij inhoudelijk voor, de inhoud van de tweede en derde bijeenkomst bepalen we samen met deelnemers. Tijdens de eerste bijeenkomst zullen voorbeelden gegeven worden van beloftevolle en inspirerende voorbeelden en besproken worden hoe deze in de dagelijkse praktijk van de deelnemers ingezet zouden kunnen worden.
Ben jij iemand die werkt / stage loopt /stagiaires begeleidt (vanuit de HvA of als praktijkbegeleider) in de maatschappelijke opvang of langdurige GGZ? Meld je dan aan voor de 1e bijeenkomst, op donderdag 12 december, van 15:00 tot 17:00, op de HvA (Wibautstraat 5a), door te mailen naar A.Huber@HvA.nl. We sluiten af met een borrel, dus het is ook een mooie gelegenheid om te netwerken. Kan je niet maar wil je wel op de hoogte blijven, kan dat natuurlijk ook. Mail dan naar hetzelfde adres. Ken jij iemand die aan dit profiel voldoet, wil je dan de uitnodiging doorsturen?
Aanwezigen krijgen de duo-publicatie 'Begrippenkader ervaringsdeskundigheid en aanverwante begrippen' en 'Ervaringen met ervaringsdeskundigheid', gebaseerd op onderzoek naar de inzet van ervaringsdeskundigheid in de ggz, verslavingszorg en maatschappelijke opvang.
Hopelijk tot de 12e!
dinsdag 22 oktober 2013
CONFERENTIE ZELFBEHEER EN LUSTRUM JE EIGEN STEK
Verslag conferentie zelfbeheer en lustrum Je Eigen Stek
Hoera! Je Eigen Stek bestaat dit jaar vijf jaar. En dat is gevierd. Op 26 september zijn ruim zestig mensen van verschillende organisaties met verschillende achtergronden naar De Evenaar in Amsterdam gekomen. De Evenaar is niet voor niets gekozen. Het is een oude basisschool, dat nu wordt beheerd door de buurtbewoners en lokale ondernemers zelf. Verschillende buurtprojecten en burgerorganisaties huren een van de lokalen. De kleine verdiensten worden gebruikt om De Evenaar draaiende te houden. Ook een mooie vorm van zelfbeheer dus.
De dag begon met een heerlijke lunch voor de vroege vogels. De lunch was klaargemaakt door het werkproject Horeca van HVO-Querido. Eenmaal de lunch achter de kiezen en de rest aangekomen, nam iedereen plaats op de tribune. Allereerst werd het werkgroepje van JES bedankt voor hun inzet om de conferentie te organiseren. Daarna kwam Jamal, oud bewoner en voorzitter, nu ondersteuner van JES. Met zijn persoonlijk verhaal, weet hij een ‘filmisch’ beeld te schetsen van ‘het begin’ en ‘het einde’ van zijn dakloosheid. Het is bovendien een mooie aanzet tot de presentatie van de recente onderzoeksresultaten naar zelfbeheer, gepresenteerd door Mathijs Tuynman (Trimbos-instituut) en Max Huber (Hogeschool van Amsterdam). Het onderzoek borduurt voort op eerder onderzoek naar zelfbeheer en vormt een aanvulling op het huidige ‘Handreiking zelfbeheer in de maatschappelijke opvang’. Uiteindelijk wordt deze interventiebeschrijving opgenomen in de databank van Movisie.
Na een korte break konden de bezoekers deelnemen aan drie workshops: wonen in zelfbeheer, ondersteunen van zelfbeheer, en besturen en onderzoeken van zelfbeheer.
De dag begon met een heerlijke lunch voor de vroege vogels. De lunch was klaargemaakt door het werkproject Horeca van HVO-Querido. Eenmaal de lunch achter de kiezen en de rest aangekomen, nam iedereen plaats op de tribune. Allereerst werd het werkgroepje van JES bedankt voor hun inzet om de conferentie te organiseren. Daarna kwam Jamal, oud bewoner en voorzitter, nu ondersteuner van JES. Met zijn persoonlijk verhaal, weet hij een ‘filmisch’ beeld te schetsen van ‘het begin’ en ‘het einde’ van zijn dakloosheid. Het is bovendien een mooie aanzet tot de presentatie van de recente onderzoeksresultaten naar zelfbeheer, gepresenteerd door Mathijs Tuynman (Trimbos-instituut) en Max Huber (Hogeschool van Amsterdam). Het onderzoek borduurt voort op eerder onderzoek naar zelfbeheer en vormt een aanvulling op het huidige ‘Handreiking zelfbeheer in de maatschappelijke opvang’. Uiteindelijk wordt deze interventiebeschrijving opgenomen in de databank van Movisie.
Na een korte break konden de bezoekers deelnemen aan drie workshops: wonen in zelfbeheer, ondersteunen van zelfbeheer, en besturen en onderzoeken van zelfbeheer.
Wonen in zelfbeheer
Zelfbeheer doet in vergelijking met ‘reguliere’ instellingen een groter beroep op eigen kracht. Het geeft mensen vrijheid en het biedt perspectief. Mensen leren voor zichzelf denken, voor zichzelf op te komen en wordt er gebruik gemaakt van iemands potentie. Dit heeft een positief effect op eigen kracht en eigen waarde. In reguliere instellingen wordt er veelal voor je gedacht. Er wordt te weinig rekening gehouden met iemands verleden en persoonlijke ervaringen (krachten).
Binnen zelfbeheer hoef je jezelf minder te bewijzen ten opzichte van hulpverleners. Je mag fouten maken en krijgt de ruimte om ze zelf te herstellen. Medebewoners geven elkaar advies op basis van hun eigen en vaak gedeelde ervaringen. Dit werkt herstelbevorderend, daar waar in reguliere voorzieningen vaak te weinig vooruitgang wordt geboekt.
In zelfbeheer kun je je eigen beleid maken, uitvoeren en evalueren. Er is minder sprake van hiërarchie dan in reguliere instelling. Daar ben je meer gebonden aan voorgeschreven regels en worden er door anderen beperkingen opgelegd of voorwaarden gesteld.
Wonen in zelfbeheer voelt als een ‘thuis’. Als je het (t)huis verlaat is er minder kans op terugval.
Er zijn ook een aantal verbeterpunten:
- Meer stabiliteit creëren in uitstroom/doorstroommogelijkheden.
- Lotgenotencontact leidt niet automatisch tot verbondenheid onder bewoners, hier zal meer aandacht voor kunnen zijn.
- Meer kennisdeling rondom zelfbeheer, bijvoorbeeld door middel van platform.
Ondersteunen van zelfbeheer
In deze workshop zijn drie centrale vragen gesteld: 1) Hoe faciliteer je een stimulerende omgeving?; 2) Hoe legitimeer je je handelen?; 3) Hoe voorkom je machtsongelijkheid?
Bij de eerste vraag werden voornamelijk antwoorden gegeven die gingen over het contact met de bewoners. Het leren kennen van de bewoner en het inzien van zijn/haar kwaliteiten en mogelijkheden. Vertrouwen en veiligheid bieden. Zorgen dat er geen hiërarchie ontstaat en een goede communicatie is van belang. Het opleggen van een behandelplan is niet nodig, maar het is belangrijker om ruimte te creëren voor de bewoner om zelf na te denken.
Duidelijk antwoord op de tweede vraag hebben we niet gekregen. Aan de ene kant werd benoemd dat er geen verantwoordelijkheden afgelegd dienen te worden naar ‘derden’, maar aan de andere kant (bij een andere organisatie) werd benoemd dat er functieomschrijvingen gemaakt worden waar bewoners niet bij betrokken worden. In het laatste geval staat er dus vast wie welke taken op zich neemt en daarbij hebben bewoners niks in te brengen. Bij weer een andere organisatie wordt het projectplan opgesteld door bewoners, waardoor de regie meer in handen ligt bij de bewoners zelf. Zo is er veel diversiteit onder de organisaties die aanwezig waren.
Ten slotte werd het derde onderwerp besproken, waarin aangegeven werd dat het van belang is om machtsongelijkheden te bespreken met de bewoners. Als ondersteuner wordt gekeken naar de bewoners die minder assertief zijn en daarbij wordt een manier gevonden waardoor dat ontwikkeld kan worden. Ondersteuners zijn te gast waardoor gelijkwaardigheid gecreëerd wordt.
Tijdens het gesprek wordt een dilemma gevormd: aan de ene kant heeft een grote groep behoefte aan regels die vaststaan, maar aan de andere kant wordt gezegd dat juist de inspraak van essentieel belang is. Ten slotte wordt aangekaart dat zelfbeheer gaat over het zelf/samen oplossen, dus dat bewoners elkaar opzoeken in plaats van ondersteuners.
Besturen van zelfbeheer
In deze workshop werd aandacht besteed aan het besturen en onderzoeken van zelfbeheer. Centraal stond de vraag hoe zelfbeheer het beste bestuurd kan worden. Bestuurders moeten durven loslaten en meer gaan faciliteren. Dat betekent dat zij minder leidend worden. Het boek Outreachend besturen in tijden van transitie gaat hier dieper op in.
Onderzoek naar zelfbeheer
Na de workshops vond een terugkoppeling plaats. De input zal worden gebruikt voor het onderzoek naar zelfbeheer. Zodra de interventiebeschrijving klaar is, zal deze te vinden zijn op de site van Movisie en van Eropaf! natuurlijk.
En daar blijft het niet bij. HVO-Querido heeft samen met Dienst Wonen Zorg en Samenleven van Amsterdam de toezegging gedaan om een vervolgonderzoek te financieren naar alle oud-bewoners van Je Eigen Stek. Zo kan in kaart gebracht worden hoe zij zelfbeheer hebben ervaren en hoe het er nu met hen voor staat.
Tot slot is een voorstel gedaan om een landelijk Platform Zelfbeheer in de maatschappelijke opvang op te richten. Dit kan onderlinge uitwisseling van kennis en ervaring stimuleren. Samen sterk. En zo kunnen wij in de toekomst een luidere stem vormen naar politiek en financiers toe. Een aantal organisaties en personen hebben zich opgegeven om dit mede op te zetten.
Het vieren van een lustrum kan natuurlijk niet zonder een feestelijke afsluiting. De Evenaar heeft via De Meevaart voor alle drank gezorgd. De lunchroom Buren van de Waterheuvel heeft voor de overheerlijke borrelhapjes gezorgd. En een borrel kan niet zonder muziek. Via werkproject Muziekschool van HVO-Querido zijn boxen en een DJ-panel geregeld zodat een bewoner van Je Eigen Stek zijn talenten kon laten zien. Een mooie samenwerking tussen zelfbeheer en cliëntgestuurde projecten.
Iedereen, bedankt voor deelname en tot ziens!
Abonneren op:
Posts (Atom)